Εκπαίδευση

anergia-kai-ekpaideusi

Εκπαίδευση και ανεργία: η περίπτωση της Ελλάδας

Όταν ακούμε τη λέξη ανεργία, το μυαλό των περισσότερων από εμάς πάει στην οικονομική Κρίση και την ύφεση. Είναι γνωστό άλλωστε ότι η άσχημη οικονομική κατάσταση μίας αγοράς ή μιας χώρας, μπορεί να δημιουργήσει πολύ μεγάλα ποσοστά ανεργίας. Αυξημένα ποσοστά όμως μπορεί να εμφανιστούν και σε υγιείς οικονομίες, πράγμα το οποίο μπορεί να σημαίνει για πολλούς και διαφορετικούς λόγους, ένας όμως από τους πιο σημαντικούς, είναι οι ατέλειες του εκπαιδευτικού συστήματος.

Με απλά λόγια, το εκπαιδευτικό σύστημα μίας χώρας μπορεί να μην ετοιμάζει σωστά όσους βγαίνουν από αυτό να διεκδικήσουν με αξιώσεις μία θέση στην αγορά εργασίας. Πολλές φορές αυτό συμβαίνει γιατί μαθητές και φοιτητές, δεν διδάσκονται τις γνώσεις και τις δεξιότητες που επιθυμεί η αγορά εργασίας. Κάτι τέτοιο συμβαίνει, ή τουλάχιστον συνέβαινε μέχρι προσφάτως και στην χώρα μας. Γιατί όμως;

«Μάθε παιδί μου γράμματα»

Η μεγαλύτερη επιθυμία όλων των οικογενειών και ιδιαίτερα των επαρχιακών, ανέκαθεν ήταν να δουν τα παιδιά τους «επιστήμονες». Κάθε γονέας, θεωρεί καθήκον του να εξασφαλίσει στο παιδί του ένα πτυχίο Πανεπιστήμιου και είναι διατεθειμένος να κάνει ό,τι θυσία χρειαστεί για να γίνει αυτό. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα η Ελλάδα να γεμίσει από γιατρούς και δικηγόρους, αλλά να μην έχει υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους κλπ.

Η τεχνική εκπαίδευση στην Ελλάδα υστερεί σημαντικά και ουδέποτε το Κράτος έκανε κάποια προσπάθεια να την προωθήσει, το αντίθετο μάλιστα, φρόντισε να «κόψει» από ΙΕΚ και ΤΕΕ ειδικότητες. Επιπλέον, από πολλούς τα ΤΕΕ θεωρούνται «φυλακές ανηλίκων» και δεν θέλουν να στείλουν τα παιδιά τους εκεί. Έτσι, με εξαίρεση κάποιους κλάδους όπως αυτόν των κομμωτών, στη χώρα μας υπάρχει πλεόνασμα σε «επιστήμονες» κι έλλειμα σε τεχνικά επαγγέλματα, πράγμα που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα και ελλείψεις στην αγορά εργασίας, καθώς δεν υπάρχουν εργαζόμενοι για τεχνικές θέσεις.

Απαρχαιωμένα προγράμματα σπουδών

Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα, είναι τα απαρχαιωμένα προγράμματα σπουδών σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι παρά τις πολλές ώρες που τα παιδιά σε Γυμνάσιο και Λύκειο διδάσκονται Αρχαία Ελληνικά, η Πληροφορική δεν αποτελεί καν υποχρεωτικό μάθημα! Τα πανεπιστήμια επίσης φαίνεται πως επικεντρώνονται στη συσσώρευση επιστημονικών γνώσεων και όχι στην αξιοποίηση τους, με εξαίρεση σχολές και Ιδρύματα που συνεργάζονται με τον ιδιωτικό τομέα κι έχουν αναπτύξει άλλες τεχνικές και άλλη φιλοσοφία.

brain-drain

Το πρόβλημα του Brain Drain

Με τον όρο Brain Drain εννοούμε τη φυγή ταλαντούχων νέων ανθρώπων για εργασία στο εξωτερικό, όπου και διαπρέπουν. Στις μέρες μας, είναι λογικό να σκεφτεί κανείς ότι η φυγή αυτή γίνεται λόγω των καλύτερων μισθών στις ξένες χώρες, αλλά αυτό δεν ισχύει πάντα. Ο κύριος λόγος που «λαμπρά μυαλά» φεύγουν από την χώρα είναι πολύ απλός: δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τις γνώσεις τους στην Ελλάδα, καθώς δεν υπάρχουν οι αντίστοιχοι κλάδοι και οι επιχειρήσεις. Με άλλα λόγια, το Εκπαιδευτικό μας σύστημα πολλές φορές, ετοιμάζει τους νέους για να αναζητήσουν μία δουλειά έξω από την χώρα, καθώς αυτή η δουλειά δεν θα υπάρχει στην Ελλάδα για πολλά χρόνια.

Φως στο τούνελ;

Φαίνεται πως τα πράγματα αρχίζουν σιγά – σιγά να αλλάζουν προς το καλύτερο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόταση για χορήγηση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας για ξένες γλώσσες μέσα από το σχολείο. Αυτό σημαίνει πως όλα τα παιδιά θα μπορούν να φύγουν από το σχολείο με ένα πιστοποιητικό επιπέδου Lower ή Proficiency, ένα εφόδιο παραπάνω από σημαντικό για μια χώρα που στηρίζεται κατά κόρον στον ξένο τουρισμό για την οικονομία της.

Επιπλέον, το νέο εκπαιδευτικό σύστημα και η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο χωρίς εξετάσεις, μπορούν να μειώσουν τον αριθμό των «επιστημόνων» και να αυξήσουν τη συμμετοχή στα τεχνικά λύκεια, τα οποία και συνεχώς αναβαθμίζονται και απόκτησαν ξανά τις πιο περιζήτητες ειδικότητες τους. Το γενικό λύκειο θα γίνει αρκετά δυσκολότερο και τα πανεπιστήμια θα μπορούν να καθορίζουν αυτά τον αριθμό των φοιτητών για κάθε τμήμα και σχολή, πράγμα που θα κάνει την απόκτηση πτυχίου δύσκολη υπόθεση στην οποία μόνο όσοι το θέλουν πραγματικά θα μπορέσουν να ανταπεξέλθουν.

Τέλος, βλέπουμε ότι όλο και περισσότερα πανεπιστήμια συνεργάζονται με επιχειρήσεις του εσωτερικού και του εξωτερικού για ερευνητικά προγράμματα, από τα οποία συχνά προκύπτουν και θέσεις εργασίας για τους μαθητές που συμμετέχουν σε αυτά. Παρατηρείται επίσης πως πολλά πανεπιστήμια έχουν προσαρμόσει το πρόγραμμα τους στις ανάγκες τις αγοράς, για παράδειγμα, τα φιλολογικά τμήματα ενσωματώνουν και μαθήματα Υπολογιστών και διδακτικής, έτσι ώστε οι απόφοιτοι τους να αποκτούν πιστοποίηση γνώσης χρήσης Η/Υ και διδακτική επάρκεια χωρίς άλλες εξετάσεις.

Μετά από πολλά χρόνια στασιμότητας, φαίνεται ότι τα πράγματα στο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα αλλάζουν. Το πόσο θα μειωθεί η ανεργία από αυτές τις αλλαγές, μένει να το δούμε.